Perbendaharaan Kata

UNDAN :

Undan ialah sejenis burung yang tergolong dalam famili Pelecanidae.  Terdapat dua jenis burung undan, iaitu jenis Pelecanus Anocrotalus dan Pelecanus Roseus.

Burung undan daripada jenis Pelecanus Anocratalus adalah berwarna putih, manakala di sebelah tepi sayapnya berwarna hitam dan setompok kuning kelihatan di dadanya.  Terdapat bulu-bulu panjang di bahagian belakang leher dan campuran warna biru, kuning dan merah pada paruhnya.  Kaki burung undan pula berwarna kuning.  Burung ini berukuran  kira-kira 155 sm panjang.

Burung Undan Merah Jambu Hitam (bahasa Inggeris: Pink Back Pelican) ialah salah satu daripada haiwan yang boleh di dapati di Malaysia.  Nama sainsnya Pelecanus rufescens.  Burung Undan Merah Jambu Hitam merupakan burung yang berhijrah pada musim sejuk ke kawasan panas dan akan kembali ketempat asal apabila musim panas kembali tiba.

UNDANG :

Undang ialah pembesar adat yang empat iaitu ketua-ketua adat yang terdiri daripada beberapa peringkat yang mewakili suku kaum masing-masing di Negeri Sembilan.  Setiap undang mempunyai susunan aturan dan peraturan tertentu yang telah ditentukan oleh adat dan tidak boleh dilanggar.  Undang adalah terdiri daripada Datuk Paduka Besar, Datuk Seri Maharaja, Datuk Senara Muda dan Datuk Orang Kaya.

Sehubungan dengan pemilihan dan pelantikan undang, faktor-faktor seperti susunan kekeluargaan melibatkan istilah-istilah seperti suku, buapak, anak buah, lembaga dan sebagainya adalah berhubung kait.

Secara istiadat pertabalan Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan , undang merupakan antara tetamu kehormat yang mesti di balai penghadapan sebagai saksi dalam pertabalan.

          UNDANG-UNDANG :

Undang-undang ialah satu peraturan yang melibatkan pelbagai aspek dan bidang yang digubal oleh pihak kerajaan dan mesti dipatuhi oleh masyarakat terbabit.  Undang-undang dibentuk untuk mengawal masyarakat agar melalui liku-liku dan norma hidup yang mulia sebagai manusia berakal dan bertamadun. Golongan masyarakat yang tidak mematuhi dan melanggar undang-undang akan ditangkap dan dibicarakan.  Pihak polis merupakan jabatan yang menjalankan penangkapan, manakala mahkamah pula ialah tempat pesalah dibicarakan.

Teruskan membaca..

Bahasa Melayu wahana perpaduan

 

OLEH DR AMINUDIN MANSOR

BAHASA Melayu adalah bahasa yang menyatukan semua kaum di negara ini. Bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan, Bahasa rasmi dan bahasa pengantar di sekolah. Ini mestilah menjadi agenda semua pihak terutama di sekolah dan di universiti tidak mengira apa juga peringkat dari rakyat biasa hinggalah kepada pemimpin atasan.




Bahasa Melayu sewajarnya dijadikan medium utama dalam membentuk perpaduan di negara ini. Usaha ini sepatutnya tidak berhenti setakat di sekolah membabitkan para pelajar dan guru-guru sahaja.




Bahasa Melayu antara enam bahasa di dunia yang mampu bertahan dalam tempoh 100 tahun akan datang, malahan mampu hidup selama-lamanya jika bahasa Melayu mempunyai kuasa ekonomi.




Hal ini terbukti melalui kata-kata cendekiawan silam yang berbunyi, "Sungguh luas tersebarnya bahasa Melayu itu sehingga kalau kita memahaminya tidaklah mungkin kita kehilangan jejak, kerana bahasa itu bukan sahaja dimengerti di Parsi bahkan lebih jauh daripada negeri itu dan di sebelah timurnya sehingga Kepulauan Filipina".




Bahasa Melayu digunakan oleh lebih 300 juta orang di seluruh dunia. Bahasa Melayu turut berkembang apabila terdapatnya pelbagai suku kaum Melayu menjalar hingga ke Sri Lanka, Arab Saudi, China dan Afrika Selatan.




Menurut Sarjana Belanda, Francois Valentijn pada abad ke-16, "Bahasa mereka bahasa Melayu, bukan sahaja dituturkan di daerah pinggir laut, tetapi juga digunakan di seluruh kepulauan Melayu dan di negeri-negeri Timur; sebagai suatu bahasa yang difahami di mana-mana sahaja oleh setiap orang, tidak ubah seperti bahasa Perancis atau Latin di Eropah, atau sebagai bahasa Lingua Franca di Itali atau di Levent."
Dari sehari ke sehari, peningkatan penggunaan bahasa Melayu dalam kalangan masyarakat dunia Melayu dan di luar dunia Melayu kian ketara sehingga wujud banyak pusat pengajian Melayu di pelbagai universiti luar Negara.




Sejarah membuktikan betapa bahasa Melayu telah melalui detik kegemilangan terutama pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Ketika itu, peranan bahasa Melayu menjadi penghubung dalam kalangan pedagang dan sebagai wahana budaya serantau untuk mengungkapkan pelbagai bidang ilmu.




Lantaran itu, tidak hairanlah bahasa Melayu turut termaktub dalam Perlembagaan Malaysia, Indonesia, dan Brunei sebagai Bahasa Kebangsaan. Di Malaysia, kedudukan bahasa Melayu termaktub dalam Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan yang meletakkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi dan bahasa kebangsaan. Para pelajar juga harus difahamkan secara mendalam. Selepas negara ini mencapai kemerdekaan pada 31 Ogos 1957, bahasa Melayu telah berkembang dengan pesat seiring dengan kepesatan pembangunan negara khususnya dalam bidang pendidikan.




Melalui pendidikan, bahasa Melayu mampu merentasi segala cabaran untuk dinobatkan sebagai bahasa yang dapat diterima dan digunapakai di seluruh dunia. Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama dalam sistem pendidikan termasuklah di institusi pengajian tinggi membuktikan yang bahasa ini juga berupaya menjadi bahasa ilmu selain penggunaan bahasa Inggeris, bahasa Arab dan lain-lain.




Za'ba menyatakan kepada anak-anak Melayu yang bernasib baik mendapat pelajaran tinggi di universiti, gunakan pengalaman dan pengajian yang diperoleh itu untuk memimpin, mengajar anak bangsa kita untuk mengembang dan mempertingkatkan taraf pelajaran dan pengajian Melayu.
Bahasa Melayu di negara ini juga dapat dipertahankan dan diperkembangkan berdasarkan pelbagai akta. Ringkasnya, pelaksanaan bahasa Melayu dalam sistem pendidikan di Malaysia.




Dasar bahasa Melayu melalui sistem pendidikan jelas terlihat dalam pelaksanaan dasar bahasa di sekolah, maktab dan universiti. Cabaran besar bahasa Melayu pada hari ini ialah kemampuan untuk memupuk perpaduan antara pelajar pelbagai kaum. Bagi mencapai matlamat mewujudkan perpaduan antara kaum, Penyata Razak telah mengesyorkan beberapa perkara antaranya Bahasa Melayu mestilah diajar di semua sekolah dan dijadikan satu syarat untuk menerima sebarang bantuan yang diberi oleh kerajaan di dalam semua sekolah. Satu lagi, di sekolah-sekolah menengah jenis kebangsaan dicadangkan supaya bahasa Melayu dan Inggeris diwajibkan



Selepas Penyata Razak, Laporan Rahman Talib 1960 menegaskan semula syor untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai mata pelajaran wajib dalam kurikulum di semua peringkat persekolahan.



Justeru, bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar di sekolah telah dimulakan perancangannya sejak sebelum merdeka lagi. Seterusnya penggunaan bahasa Melayu telah diperkukuhkan lagi dengan pelaksanaan menerusi Laporan Jawatankuasa Mengkaji Dasar Pelajaran Kebangsaan 1979 dan Akta Pendidikan 1996.

Sumber

Thanks google :)

Teruskan membaca..

 

Morfem sebagai unsur perkataan

MORFEM ialah kata istilah dalam bidang morfologi. 
Morfem ditakrifkan sebagai unsur perkataan. Maknanya, 
setiap bentuk perkataan akan mengandungi morfem.
Perkataan merah, misalnya, terdiri daripada satu morfem tetapi 
perkataan merahkan (merah + kan) terdiri daripada dua morfem, iaitu 
kata dasar merah dan akhiran -kan. Oleh itu, dalam bahasa Melayu, 
baik kata dasar (perkataan) mahupun imbuhan (ter-, me-, -kan) ialah morfem.




Dengan berdasarkan huraian di atas, maka morfem dapat ditakrifkan sebagai unit tatabahasa terkecil yang mempunyai makna, atau sekurang-kurangnya mempunyai fungsi tatabahasa. 




Contohnya perkataan abang, Hanis, tidur, kurus mempunyai makna. Abang ialah saudara lelaki yang tua dalam keluarga, Hanis nama perempuan, tidur perbuatan melelapkan mata (tanpa sedar) sama ada dalam keadaan baring atau duduk, dan kurus ialah bentuk tubuh manusia/haiwan yang kurang berdaging. 




Imbuhan seperti di-, me-, ter-, -kan, -i dan seumpamanya juga morfem. Kesemua bentuk imbuhan ini tidak mandiri dan tidak mempunyai makna tatabahasa seperti morfem abang, Hanis, tidur dan kurus; namun apabila imbuhan ini dirangkaikan dengan perkataan (morfem) baca, misalnya, terbentuklah morfem yang mengandungi makna. 




Contoh dibaca, membaca, terbaca, bacakan mendukung maksud melakukan perbuatan "baca". Oleh sebab itulah imbuhan dikatakan mempunyai fungsi tatabahasa yang membentuk sesuatu makna apabila diimbuhi dengan sesuatu kata dasar, walaupun sebagai satu unit yang tersendiri imbuhan tidak mempunyai makna.
Terdapat beberapa jenis-jenis morfem, iaitu morfem bebas, morfem terikat, morfem kosong, morfem fleksi. Apakah morfem-morfem itu? Adakah kesemua morfem itu wujud dalam bahasa Melayu?




Morfem bebas ialah unit tatabahasa yang terkecil yang mempunyai makna dan wujud secara bersendirian. Morfem bebas ini dapat disamakan dengan kata tunggal, iaitu bentuk kata yang mempunyai makna serta dapat mandiri (berdiri sendiri) tanpa imbuhan. 




Contohnya pejabat, pegawai, cerdik, Aiman. Morfem terikat pula ialah unit tatabahasa yang terkecil dan mempunyai fungsi tatabahasa hanya apabila bentuk tersebut bergabung dengan, sekurangnya, satu morfem bebas, yang dikenal sebagai kata tunggal.




Oleh itu, morfem terikat dapat disamakan dengan imbuhan. Imbuhan me- misalnya, dengan sendirinya tidak mempunyai fungsi, namun dalam bentuk melihat, imbuhan me- mempunyai fungsi tatabahasa; maka imbuhan me- ialah contoh morfem terikat.
Sama seperti awalan me-, bentuk morfem terikat yang lain ialah, ber-, ter-, di. Ke-, -kan, -i, -an, ke-...-kan, memper-...-kan dan seumpamanya.




Dalam morfologi, terdapat fungsi tatabahasa sesuatu morfem itu boleh berubah tetapi tidak berubah bentuknya. Dalam bahasa Melayu, bentuk morfem begini tidak wujud.
Contoh bahasa yang terdapat morfem ini ialah bahasa Inggeris. Dalam bahasa Inggeris, perkataan seperti boy (seorang budak) ialah bentuk mufrad/tunggal (singular). Bentuk jamak (plural), ialah boys (banyak budak); iaitu ditambah dengan akhiran -s. 




Tetapi untuk perkataan sheep (seekor kambing biri-biri), bentuk jamaknya tetap sheep (banyak kambing biri-biri); iaitu tiada penambahan morfem (akhiran) -s. Bentuk jamak seperti sheep inilah yang dimaksudkan mengandungi morfem kosong.
Satu lagi contoh, juga diambil daripada bahasa Inggeris, ialah akhiran -ed bagi menandakan kala lampau pada kata kerja. Contohnya perkataan kick - kicked (tendang), dan borrow - borrowed. Tetapi bagi kata kerja, seperti put (meletakkan), bentuk kala lampaunya tetap put juga. 



Contoh:
I put the book on the table (saya meletakkan buku itu di atas meja) - kala kini
I put the book on the table (saya telah meletakkan buku itu di atas meja) - kala lampau
Bentuk kala lampau put ini juga dikatakan mengandungi morfem kosong. Dalam bahasa Melayu, tidak ada bentuk morfem kosong. 




Selain ketiga-tiga bentuk morfem yang dinyatakan terdahulu, terdapat juga morfem bentuk kleksi (inflection). Bentuk ini berbeza dengan imbuhan, yang dikenal dalam bahasa Inggeris sebagai derivasion. 




Namun demikian, kedua-duanya wujud sebagai proses pembentukan perkataan. Bentuk fleksi dikaitkan dengan fungsi tatabahasa, seperti misalnya bentuk jamak dan bentuk kala. 




Dalam bahasa Inggeris, bentuk perkataan seperti run, runs dan runned, yang bentuk asalnya serupa, iaitu run dibezakan melalui imbuhan -s (penanda jamak) dan -d penanda lampau). Bentuk seperti inilah dikatakan bentuk fleksi.
Begitu juga dalam bahasa Arab, terdapat bentuk fleksi, seperti yang wujud dalam bentuk perkataan ktaba (telah menulis), kutiba (ditulis) dan maktabun (tempat menulis) serta kaatibun (penulis), dan sebagainya. Kendatipun begitu, gejala bentuk fleksi ini tidak wujud dalam bahasa Melayu. 




Sebagai kesimpulan, terdapat bahawa ada perbezaan antara bentuk morfem dengan perkataan. Semua perkataan dapat berdiri sendiri dengan bebas dan mempunyai makna khusus, manakala bentuk morfem dapat terdiri daripada morfem bebas.
Jelas juga bahawa, dalam bahasa Melayu, tidak terdapat bentuk morfem kosong dan morfem fleksi.

Sumber

Teruskan membaca..

'kerana' dan 'sebab'

Perihal “kerana” dan “sebab”

Banyak orang keliru dengan penggunaan perkataan “kerana”. Sebagai contoh, banyak yang bertanya tentang ayat yang bermula begini: ”Ini kerana ...” seperti dalam ayat ”Ini kerana ibunya sakit.” Bolehkah ayat seperti ini digunakan? Jikalau tidak boleh, mengapa, dan bagaimanakah penggunaan yang betul?

Sekali imbas binaan ayat yang berbentuk ”Ini kerana ...” jelas merupakan terjemahan literal bagi ayat dalam bahasa Inggeris yang berbunyi, ”This is because ...” Oleh itu, sebenarnya binaan ini bukan binaan bahasa Melayu sejati. Hanya dalam bahasa lisan, atau bahasa basahan, penggunaan bentuk ini digunakan dan memang hal ini kerap berlaku.
 

“Kerana” ialah kata hubung yang mencantumkan dua ayat. Misalnya ayat “Dia tidak datang kerana ibunya sakit.” Dalam ayat ini, “kerana” menghubungkan ayat induk (Dia tidak datang) dengan ayat kecil keterangan (ibunya sakit). Dalam ayat ini, “kerana” ialah kata hubung ke-terangan.

Ayat yang bermula dengan “Ini kerana ...”, seperti dalam ayat: “Ini kerana ibunya sakit”, adalah tidak tepat, disebabkan perkataan “kerana” tidak boleh berfungsi sebagai predikat kepada subjek “ini”. Maka binaan ayat ini patut diubah supaya “kerana” benar-benar berfungsi sebagai kata hubung. Contohnya: “Hal ini demikian kerana ibu-nya sakit”. Dalam ayat ini, ayat induk ialah “Hal ini demikian”, dan “kerana” yang mengikutinya kini berfungsi sebagai kata hubung.
  

 Soal binaan ayat begini memang mengelirukan kerana banyak orang kurang faham tentang golongan kata sesuatu perkataan, lantas berlaku kesalahan dalam menggunakan perkataan tersebut. Dalam contoh di atas, “kerana” yang tergolong sebagai kata hubung telah digunakan sebagai predikat ayat. Hal ini berlaku kerana pengaruh binaan bahasa Inggeris.

Satu lagi persoalan yang berkait dengan perkataan “kera-na” ialah dalam konteks penggunaan “oleh kerana”. “Oleh kerana” kerap digunakan bertukar ganti dengan “oleh sebab” yang berfungsi sebagai frasa sendi nama. 

Dalam binaan frasa sendi nama, frasa yang bermula de-ngan kata sendi nama mesti diikuti oleh kata nama. Kata sendi nama dalam frasa “oleh kerana” dan “oleh sebab”, ialah “oleh”. Yang menjadi persoalan ialah, apakah golongan kata “kerana” dan “sebab”?
 

“Kerana” dan “sebab” tergolong sebagai kata hubung. Ayat “Dia tidak datang kerana ibu-nya sakit”, misalnya, boleh juga menjadi “Dia tidak datang sebab ibunya sakit”. Ini membuktikan bahawa kedua-dua perkataan “kerana” dan “sebab” ialah kata hubung.
   Dalam bahasa Melayu terdapat perkataan yang boleh menduduki lebih daripada satu golongan kata, bergantung pada penggunaannya dalam ayat. Perkataan “dalam”, misalnya, berfungsi sebagai kata adjektif dalam ayat “Perigi itu sangat dalam”, dan berfungsi sebagai kata arah dalam ayat “Bukunya tersimpan di dalam almari”.
   

 Demikian juga halnya dengan perkataan “sebab”. Dalam ayat “Dia tidak datang sebab ibunya sakit”, kata “sebab” berfungsi sebagai kata hubung. Tetapi dalam ayat “Nyatakan empat sebab mengapa kamu tidak datang”, kata “sebab” berfungsi sebagai kata nama dan bukannya kata hubung.
   

 Penggunaan frasa nama “oleh sebab” adalah lebih tepat dalam bahasa Melayu kerana “sebab” boleh berfungsi sebagai kata nama, sedangkan “kerana” tidak tergolong sebagai kata nama. Misalnya kita tidak pernah menyatakan: “Nyatakan empat kerana mengapa kamu tidak datang”; melainkan “Nyatakan empat sebab mengapa kamu tidak datang”. Jelas, penggunaan “oleh kerana” tidak mematuhi hukum nahu bahasa Melayu.

Sumber: 

Profesor Emeritus Datuk Dr. Nik Safiah Karim,

 Berita Harian 16 Ogos 2006

Teruskan membaca..

Mari Belajar Bahasa Kebangsaan

Simpulan bahasa 

adalah bentuk peribahasa yang mudah. Biasanya simpulan bahasa terdiri daripada dua patah kata yang membawa maksud yang tepat dan padat.

Senarai simpulan bahasa berserta maksudnya adalah seperti contoh berikut.


Berpeluk tubuh
= Malas

Bermasam muka
= Tidak bertegur sapa

Berat sebelah
= Tidak adil

Banyak lemak
= Kelakuan yang melampau

Buku lima
= Penumbuk

Berganti tikar
= Berkahwin dengan saudara kepada bekas isteri ataupun suami

Buat helah
= Memberi alasan yang diada-adakan

Buah mulut
= Perkara yang menjadi percakapan orang ramai

Telinga kuali
= Tahan menerima kemarahan

Telinga lintah
= Tajam pendengaran

Potong haluan
= Mengambil peluang orang lain

Samar muka
=Kurang terang

Setengah tiang
= Darjah atau tingkatannya sahaja yang tinggi sedangkan ia tidak boleh menulis, membaca, dan mengira dengan baik

Tangkai jering
= Orang yang kedekut

Tulang duai
= Orang yang lemah tidak sanggup mengangkat atau bekarja kuat

Paku belanda
= Harga barang yang tetap harganya

Atas pagar
= Tidak menyebelahi mana-mana pihak

Balik gagang
= Pulang ke kampung asal

Pilih kasih
= Memberi layanan yang lebih kepada orang yang disukai

Ajak-ajak ayam
= Tidak bersungguh-sungguh semasa mempelawa seseorang

Bongkok sabut
= Bongkok badan yang sedikit sahaja

Buruk siku
= Meminta diambil balik semula benda yang telah diberikan kepada seseorang atau orang lain

Cakap besar
= Mengeluarkan cakap yang meninggi atau membesarkan diri sendiri

Cangkul angin
= Melakukan kerja yang sia-sia

Cicak kubin
= Sangat kurus

Derma kilat
= Derma yang dipungut dengan serta-merta

Gaji buta
= Gaji yang diterima dengan tidak bekerja sunguh-sungguh atau gaji yang didapati tanpa bekerja keras; seseorang yang tidak bekerja tetapi mendapat gaji.

Teruskan membaca..